Publicaties over ons

IT-consultants werken vaak onder hun niveau (vinden ze)

Juli 2009

Software leverancier Maconomy deed onderzoek naar de arbeidsvreugde van IT consultants en ontdekte dat velen van hen vinden dat zij onder hun niveau worden ingezet. Maconomy vroeg Peter Vonk zijn visie te geven op de onderzoeksresultaten en verwerkte die vervolgens in haar persbericht. Verschillende media hebben het item opgepakt (zie onderstaande links en eerstvolgende uitgave van het blad Intermediair).
Lees hier vragen en antwoorden naar aanleiding van het onderzoek:

• Is het heel normaal dat mensen deels onder hun capaciteiten/competenties werken?

Ja, dat is redelijk normaal. Niemand past nou eenmaal honderd procent bij zijn of haar baan. Mensen die deels onder hun niveau werken, kunnen overigens tegelijk ook deels boven hun niveau werken. Op sommige aspecten in je baan kom je te kort en sommige van je beste talenten kan je niet of niet helemaal kwijt in je baan, die hou je dus over.
De meest ideale situatie is als mensen ‘net’ boven hun niveau werken, als de baan dus net iets meer vraagt dan je kunt, maar hetgeen gevraagd wordt wel binnen je bereik ligt. In dat geval worden mensen namelijk uitgedaagd om te leren en zichzelf te ontwikkelen. Uit heel veel motivatieonderzoeken blijkt dat ‘de kans om te leren’ een van meest motiverende factoren is. Als het verschil tussen wat gevraagd wordt en wat iemand kan te groot wordt krijg je het zogenaamde ‘wat dondert het ook effect’ (waarom zou ik eraan beginnen). Mensen die structureel onder hun niveau werken (dus (veel) meer kunnen dan wat gevraagd wordt), gaan zich vervelen, zoeken vervolgens zelf naar alternatieve uitdagingen en meestal zijn dat niet de dingen die de werkgever ook aardig vindt. Vergelijk het maar met een jongentje van 9 jaar op de kleuterschool. Na een paar dagen wordt hij waarschijnlijk stierlijk vervelend en gaat juf met moeder bellen om te vragen of hij niet beter naar het speciaal onderwijs kan: “hij kan nog geen paddestoel rood kleuren…” Dat kan hij wel, maar dat wil hij niet.
De titel van mijn boek “Neem nooit competente mensen aan…..” is gebaseerd op dit principe.

• Zou je verwachten dat dit in een recessie juist meer of minder wordt?

In tijden van recessie is het logisch te verwachten dat meer mensen onder hun niveau gaan werken. Werkgevers hebben immers weer meer keuze en zijn dan geneigd om de beste mensen binnen te halen en daarmee vaker mensen die overgekwalificeerd zijn of worden. Volgens de bovenstaande redenering dus niet echt verstandig, maar wel logisch.
In een krappe arbeidsmarkt, die we de afgelopen jaren kenden, zagen we het omgekeerde. Voor veel functies waren te weinig mensen beschikbaar, zodat werkgevers genoegen moesten nemen met mensen van wie ze wisten dat zij eigenlijk onder de maat waren. Mensen die redelijk competent waren kwamen snel bovendrijven en stroomden door naar hogere (leidinggevende) functies waar ze vervolgens vaak weer net te licht voor waren. Ook op die niveaus was namelijk schaarste. Kortom, een krappe arbeidsmarkt veroorzaakt op de langere duur een grotere mate van algemene incompetentie. Een ruime arbeidsmarkt (veel mensen voor weinig banen) zal dus eerder leiden tot algemene overcompetentie, dus relatief veel mensen die onder hun niveau worden ingezet.

• Hebben Nederlanders (hoog opgeleid) doorgaans een accuraat beeld van hun competenties?

Op deze vraag kan ik vanuit twee verschillende invalshoeken antwoord geven.
Eerst een antwoord op basis van de term accuraat: Vanuit de toenemende aandacht voor competentiemanagement en de daarmee samenhangende toename van de inzet van allerlei meetinstrumenten, kan je stellen dat de gemiddelde Nederlander steeds beter op de hoogte is van zijn competenties en die ook beter kan verwoorden.
Als je de vraag stelt met de term ‘realistisch’ in plaats van accuraat, krijg je een ander antwoord. Het oordeel dat mensen zichzelf geven op basis van hun kennis over eigen competenties is namelijk deels karakterologisch bepaald. Zelfwaardering (hoe beoordeel ik mijzelf als ik voor de spiegel sta) als karaktertrek kun je meten en dan lijkt de Nederlandse bevolking ongeveer voor een derde erg streng voor zichzelf, een derde behoorlijk realistisch en een derde lijdt aan een structurele zelfoverschatting. De laatste groep zal zich tot op zekere hoogte altijd miskend voelen, ook al functioneren zij ver boven hun niveau en gaan er veel zaken mis. Wat er misgaat, ligt namelijk niet aan hen (vinden zij zelf).

• Wat is de (voornaamste) reden dat managers in de recessie meer werk moeten verzetten, in tegenstelling tot niet-managers?

Er vanuit gaande dat dit ook daadwerkelijk zo is, zou de meest logische verklaring mijn inziens zijn dat er eerder bezuinigd wordt op medewerkers dan op managers. Het werk dat er is moet dus door minder mensen gedaan worden, oftewel er is minder ruimte voor de manager om zaken te delegeren, zodat hij of zij meer zelf aan de bak zal moeten. Als de werkdruk onder de werknemers toeneemt, gaat dat bovendien niet zelden gepaard met een hoger ziekteverzuim. De resultaten (waar de manager verantwoordelijk voor is), komen dus al snel onder druk te staan. Bovendien neemt de druk van hogergeplaatsten op managers toe om een positief resultaat te halen. Eerste reactie van managers is ‘harder werken’ in plaats van ‘slimmer werken’.

• Overige (algemene) reactie op onderzoeksresultaten:

Ik denk dat eigenlijk een veel groter deel van de werkende Nederlanders tijd kwijt is aan werkzaamheden die niet aansluiten bij competenties (bijna honderd procent). Dit onderzoek geeft volgens mij niet zozeer aan of mensen objectief wel de dingen doen die idealiter bij hen passen, maar vooral hoe mensen dat beleven. Beleving is subjectief. Om het heel plat te zeggen; mensen klagen er kennelijk over dat ze dingen moeten doen waar ze zich (nu nog) te goed voor voelen. Als de recessie nog even aanhoudt, zal de gemiddelde Nederlander zich meer gaan realiseren dat hij blij mag zijn dat hij werk heeft en minder over de inhoud daarvan klagen. Ik durf de stelling wel aan dat de gemiddelde arbeider in India (laagste kaste) minder klaagt over zijn werk dan de gemiddelde Nederlander, terwijl die in het algemeen veel meer reden tot klagen heeft. Leuk om te zien dat vrouwen minder klagen (weer een bewijs voor de leer dat vrouwen het ‘sterkere geslacht’ zijn).

Ik kan uit de rapportage overigens niet destilleren of de respondenten bij organisaties werken die over-all last hebben van de recessie (en dus minder werk hebben) of juist niet. Uit de stelling dat ‘te weinig mensen’ een oorzaak zou zijn voor het feit dat men werkzaamheden onder zijn niveau moet uitvoeren, maak ik op dat die respondenten in ieder geval nog bij een organisatie werken waar sprake is van ‘krapte’.

Links:

Groot deel consultants verveelt zich
Intermediair.nl

'Consultants werken onder hun niveau'
Automatiseringgids.nl

Adviseur verveelt zich, manager niet
MT.nl

Nederlandse consultants werken onder hun niveau
Nederlandsmedianetwerk.nl

Ondernemer van de week

In de week van 12 december 2008 werd Peter Vonk uitgeroepen tot ondernemer van de week door Ondernemen. Juist nu! (Exact Software).
Klik op deze link om het artikel 'Neem nooit competente mensen aan', dat verschenen is op Exact.nl, te lezen.

Grote schoonmaak

Artikel (27 februari 2007) geschreven door Annemarie Geleijnse op Intermediair PW.
Haal de toeters en bellen eraf, en je houdt een bruikbaar concept over. Tot die conclusie kwam competentiemanagementadviseur Peter Vonk toen hij bij zichzelf te rade ging over zijn vak.

Want sceptisch was hij. De keizer zonder kleren, dat sprookje lijkt nog het meest op de wereld van competentiemanagement. Iedereen kletst lekker mee, maar niemand begrijpt waar het nou écht over gaat.

Vonk maakt dat met beeldende voorbeelden uit zijn adviespraktijk duidelijk. Leedvermaak over die stomme managers ligt op de loer. Maar uiteindelijk zullen de meeste lezers wat ongemakkelijk op hun stoel schuiven. Want, waar hebben we het eigenlijk over? Vinden we diep in ons hart competentiemanagement niet ook gebakken lucht?

Hou het klein en simpel, luidt dan ook het sterke advies van Vonk. En spreek de taal van de mensen. Een vrijwillige bevelvoerder van de brandweer moet dus een dikke strot hebben, een brede rug, ogen in zijn achterhoofd en oren aan zijn hoofd. Niet meer en niet minder, dus vooral niet aankomen met competenties als resultaatverantwoordelijkheid.

En nog een tip: neem nooit volledig competente mensen aan. Die worden lui, zijn vervelend, of vertrekken te snel. Incompetentie sturen, daar gaat competentiemanagement om. Mensen functioneren het best als er wat te leren valt.

 

Praktisch en to the point

(Recensie op Managementboek.nl * * * * * waardering: vijf sterren)
Een management credo dat momenteel opgeld doet is KISS (Keep It Simple Stupid). Dit principe vind je terug in de benadering van Peter Vonk omtrent competentiemanagement. In een vlot geschreven en handzaam boekje maakt hij inzichtelijk dat een simpele benadering de grootste kans op succes biedt.
Ik vind dit boek een echte aanrader. Het leest makkelijk weg en geeft duidelijk aan hoe je succesvol kunt zijn met competentiemanagement.

Interview met Peter Vonk 'Competentiemanagement zonder poeha' (februari 2007)

door Onno van Buuren.

Het is al jaren een hype: competentiemanagement. Menige organisatie wil delen in de feestvreugde, en besluit het in te voeren. Maar waarom eigenlijk? “Vaak hoor je dan: ‘omdat iedereen dat doet’. Als je niet verder dan komt dan zo’n antwoord, moet je er niet aan beginnen”, zegt organisatieadviseur Peter Vonk. Hij pleit voor een heel praktische aanpak met begrijpelijke taal, en schreef daar een handzaam boekje over: ‘Neem nooit competente mensen aan, en andere ideeën voor zinvol competentiemanagement’.
Lees het hele artikel op: Loopbaan.nl.